Πέμπτη 6 Ιουνίου 2013

Αγαπημένοι μου αναγνώστες μαθητές και μαθήτριες όλων των ηλικιών
Σήμερα Τετάρτη 5 Ιουνίου 2013   συνεχίζουμε το μάθημα της  Λατινικής γραμματικής με μία σπουδαία ενότητα τα   Ε π ί θ ε τ α.
Επίθετα στην γραμματική είναι οι κλιτές λέξεις που φανερώνουν την ιδιότητα η την ποιότητα του ουσιαστικού.
Στο προηγούμενο μάθημα της Δευτέρας  3 Ιουνίου  ασχοληθήκαμε με τα Δευερόκλιτα  Επίθετα.
Σήμερα με τα Τ ρ ι τ ό κ λ ι τ α.
Τα    τ ρ ι τ ό κ λ ι τ α   ε π ί θ ε τ α   είναι
a) Τ ρ ι κ α τ ά λ η κ τ α
b) Δ ι κ α τ ά λ η κ τ α
c) Μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α
Στα Τ ρ ι κ α τ ά λ η κ τ α  παίρνουμε ως παράδειγμα  τα επίθετα  celer = ταχύς  και  acer = oξύς.Αυτά  κλίνονται ως εξής.
                                         Singularis                                              Pluralis
                         αρσενικό    θηλυκό   ουδέτερο              αρσενικό     θηλυκό     ουδέτερο
Nominativus         celer        celeris     celere                     celeres          celeres      celeria
Genetivus             celeris      celeris     celeris                    celerium        celerium    celerium
Dativus                 celeri       celeri      celeri                      celeribus       celeribus   celeribus
Accusativus          celerem    celerem  celere                     celeres         celeres     celeria
Vocativus              celer        celeris     celere                    celeres         celeres     celeria
Ablativus               celeri       celeri      celeri                     celeribus       celeribus  celeribus

                                          Singularis                                                   Pluralis
                           αρσενικό   θηλυκό     ουδέτερο             αρσενικό   θήλυκό     ουδέτερο
Νnminativus          acer            acris          acre                      acres          acres         acria
Genetivus              acris           acris          acris                      acrium        acrium       acrium
Dativus                  acri            acri           acri                        acribus       acribus       acribus
Accusativus           acrem        acrem        acre                       acres          acres         acria
Vocativus              acer           acris           acre                       acres          acres        acria                              Ablativus            acri           acri             acri                        acribus        acribus     acribus



Όπως το επίθετο  acer  κλίνονται με όμοιο τρόπο τα επίθετα
celeber ( αρσεν.) -celebris (θηλυ.) -celebre ( ουδέτ)  = oνομαστός
saluber( αρσε.) - salubris( θηλυ.) -salubre (ουδέτ.)= υγιεινός
equester (αρσεν.) - equestris (θηλυ.) - equestre (ουδέτ.) = ιππικός
pedester (αρσεν.)- pedestris ( θηλυ.) -pedestre (ουδέτ.) = πεζικός.

Στα   Δ ι κ α τ ά λ η κ τ α  παίρνουμε ως παράδειγμα   τα επίθετα  facilis = εύκολος και
altior = υψηλότερος
                                         Singularis                                                    Pluralis
                               αρσεν.    θηλυ.       ουδέτ                     αρσεν.       θηλυ.     ουδέτ.  
Nominativus            facilis       facilis        facile                      faciles         faciles       facilia
Genrtivus                facilis       facilis        facilis                      facilium       facilium     facilium
Dativus                   facili        facili          facili                       facilibus       facilibus    facilibus
Accusativus            facilem     facilem      facile                      faciles          faciles       facilia
Vocativus               facilis        facilis        facile                      faciles          faciles       facilia
Ablativus                facili         facili         facili                       facilibus        facilibus     facilibus

Όπως το επίθετο facilis  = εύκολος  με τον ίδιο τρόπο κλίνονται  τα επίθετα difficilis = δύσκολος
similis = όμοιος
dissimilis = ανόμοιος
fertilis = εύφορος
fortis = ισχυρός
gravis = βαρύς
και άλλα  Δικατάληκτα  επίθετα

                                         Singularis                                                      Pluralis
                              αρσεν.      θηλ.        ουδέτ.                     αρσεν.         θηλυ.       ουδέτ
Nominativus            altior       altior          altius                      altiores          altiores     altiora
Genetivus                altioris     altioris        altioris                    altiorum        altiorum    altiorum
Dativus                    altioris     altioris       altioris                     altioribus      altioribus   altioribus
Accusativus             altiorem   altiorem     altius                       altiores         altiores      altiora
Vocativus                 altior        altior         altius                       altiores         altiores      altiora
Ablativus                 altior-e     altiore        altiore                    altior-ibus      altioribus    altioribus

Όπως το επίθετο  altior - altius  με τον ίδιο τρόπο κλίνονται και όλα τα συγκριτικά.


Στα  Μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α επίθετα παίρνουμε ως παράδειγμα στην κλίση τους τα επίθετα
felix =ευτυχής
και
prudens = συνετός
                                           Singularis                                                
                               αρσενικό     θηλυκό    ουδέτερο                  
Νοminativus             felix            felix            felix                             
Genetivus                felicis          felicis          felicis                          
Dativus                    felici           felici           felici                    
Accusativus             felicem       felicem       felix                        
Vocativus               felix             felix           felix                     
Ablativus               felici             felici          felici                      

                                                 Pluralis
                        αρσενικό         θηλυκό       ουδέτερο
Nominativus     felices                felices         felicia
Genetivus         felicium              felicium       felicium
Dativus            felicibus              felicibus      felicibus
Accusativus     felices                 felices         felices
Vocativus        felices                 felices          felices
Ablativus        felicibus               felicibus       felicibus
Όπως το  felix όμοια κλίνονται και τα επίθετα
atrox γενική atrocis = σκληρός
ferox γενική ferocis = άγριος
audax γενική audacis = τολμηρός
rapax γενική rapacis = αρπακτικά
και άλλα επίθετα  μονοκατάληκτα

Nα κλίνουμε τώρα το Μονοκατάληκτο επίθετο  prudens γενική prudentis = συνετός
                                             Singularis                                                        Pluralis
                                αρσεν.         θηλυ.         ουδέτ.            αρσεν.          θηλυ.                ουδέτ.
Nominativus             prudens       prudens       prudens          prudentes       prudentes          prudentia
Genetivus                 prudentis     prudentis     prudentis         prudentium     prudentium        prudentium   Dativus                    prudenti      prudenti       prudenti           prudentibus    prudentibus       prudentibus
Accusativus             prudentem  prudentem    prudens            prudentes       prudentes          prudentia
Vocativus                prudens       prudens       prudens            prudentes       prudentes          prudentia
Ablativus                prudenti       prudenti       prudenti            prudentibus    prudentibus       prudentibus

Όπως το επίθετο  prudens  όμοια  κλίνονται   τα επίθετα 
ingens γενική ingentis = υπερμεγέθης
vehemens γενική vehementis = σφοδρός
sapiens γενική sapientis = σοφός
slegans  γενική elegantis = κομψός

Nα προβούμε στους κανόνες ,στο μάθημα μας λέγονται  π α ρ α τ η ρ ή σ ε ι ς  σχετικές με τα τ ρ ι τ ό κ λ ι  τ α    ε π ί θ ε τ α.
Τα Τριτόκλιτα Επίθετα
έχουν την Aφαιρετική του  Εν ι κ ο ύ  σε  -i
την Γενική του Π λ η θ υ ν τ ι κ ο ύ  σε -ium
και την Ονομαστική,την Αιτιατική,την Κλητική του Π λ η θ υ ν τ ι κ ο ύ  του  Ουδετέρου  σε  -ia
Ε ξ α ι ρ ο ύ ν τ α ι  και έχουν
1) κανονικά την Αφαιρετική του Ε ν ι κ ο ύ σε -e
την Γενική του Π λ η θ υ ν τ ι κ ο ύ σε  -um
και την   Ονομαστική την Αιτιατική και την Κλητική του Π λ η θ υ ν τ ι κ ο ύ  στο  Ουδέτερο γένος σε  - a
a) Tα συγκριτικά επίθετα π.χ. το επίθετο altior έχει και στα τρία γένη( αρσενικό - θηλυκό -ουδέτερο) την αφαιρετική του ενικού σε -e / altior-e
την γενική πληθυντικού σε -um/ altior-um
και την ονομαστική,την αιτιατική,την κλητική  του πληθυντικού στο ουδέτερο γένος σε -a /altior-a
b) τα  μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α   ε π ί θ ε τ α
compos γενική compotis = εγκρατής
dives γενική divitis =πλούσιος
particeps γενική  participis = μέτοχος
pauper γενικά pauperis = φτωχός
princeps γενική principis = πρώτος
superstes γενική superstitis = επιζών
vetus γενική veteris = παλαιός
Από τα παραπάνω επτά μονοκατάληκτα επίθετα  μόνο το επίθετο vetus( = παλαιός ) σχηματίζει πληθυντικό του ουδετέρου  vetera
και το  dives (=πλούσιος  ) σχηματίζει  ditia αντί divitia  απλούστερα.
2) Έχουν την Γενική Πληθυντικού σε -um  και ας έχουν την Αφαιρετική του Ενικού σε -i   τα επίθετα
inops γενική inopis = ενδεής
memor  γενική memoris = μνήμων
Aφαιρετική Ενικού  σε -i /inopi έχει την Γενική Πληθυντικού σε-um /inopum
Aφαιρετική Ενικού σε -i / memori  έχει την Γενική Πληθυντικού σε -um /memorum.

Να αναφέρουμε  τα Α ν ώ μ α λ α   Ε π ί θ ε τ α
Αυτά που αξίζει να αναφέρουμε  είναι 1) μερικά ε λ λ ε ι π τ ι κ ά  ή
 ά κ λ ι τ α   όπως αλλιώς ονομάζονται.
(ceterus) -cetera -ceterum = ο άλλος, ο λοιπός.Η ονομαστική του ενικού δεν χρησιμεύει γι αυτό την κλείσαμε στην παρένθεση .Αντί του (ceterus) γίνεται χρήση, του επιθέτου reliquuus.Την Ενική Ονομαστική του αρσενικού (ceterus) που δεν  χρησιμοποιούμε την αναπληρώνουμε με την ονομαστική  του επιθέτου reliquus = ο λοιπός.

To frugi= συνετός. Είναι άκλιτο .Είναι Δοτική Ενικού του ουσιαστικού  frux γενική frugis (συνήθως στον πληθυντικό  fruges= καρπός  και δεύτερη σημασία = έντιμος,συνετός. Το frugi   χρησιμοποιείται  ως επίθετο. Παράδειγμα  η φράση  vir frugi = άνδρας συνετός
Το nequam = ουτιδανός ( από το  ούτις  και αυτό από το ου +τις)= τιποτένιος.Το nequam είναι άκλιτο.
Το potis ή pote= δυνατός .Λαμβάνεται ως Ονομαστική και Αιτιατική σε όλα τα γένη.
To  (sons) γενική  sontis = ένοχος. Στον Ενικό η Ονομαστική  δεν ακούγεται, βρίσκεται σε αχρηστία.
2) Μερικά από τα abundantia.Eίναι τα ονόματα που κλίνονται σε δύο διαφορετικά γένη.Τα abundantia  υπάγονται στην κατηγορία των ονομάτων που ονομάζονται  Α ν ώ μ α λ α   ο ν ό μ α τ α  στην Λατινική Γραμματική.Έχουμε abundantia και στα Α ν ώ μ α λ α   Ε π ί θ ε τ α  όπως είναι τα
inanimus-inanima-inanimum    και    inanimis- inanime= ο άψυχος
inermus-inerma-inermum        και    inermis - inerme = ο άοπλος
opulentus-opulenta-opulentum    και   opulens-opulentis = πλούσιος.
Καλό Διάβασμα

Η  ακαταστασία  στην κλίση των επιθέτων,όπως εμφανίζεται κατά την Ενημέρωση ή κατά την Προβολή του κειμένου, οφείλεται σε αστάθμητο παράγοντα.
Συνετότερο είναι να επαναλάβουμε την κλίση του μονοκατάληκτου επιθέτου prudens γενική prudentis στον ενικό και στον πληθυντικό
                                            Singularis
                         αρσενικό     θηλυκό       ουδέτερο
Nominativus      prudens        prudens       prudens
Genetivus          prudentis      prudentis     prudentis
Dativus              prudenti       prudenti      prudenti
Accusativus       prudentem   prudentem   prudens
Vocativus           prudens       prudens      prudens
Ablativus           prudenti       prudenti      prudenti  

                                          Pluralis
                       αρσενικό     θηλυκό        ουδέτερο
Nominativus     prudentes    prudentes      prudentia
Genetivus         prudentium  prudentium    prudentium
Dativus            prudentibus  prudentibus   prudentibus
Accusativus     prudentes     prudentes      prudentia
Vocativus        prudentes      prudentes      prudentia
Ablativus        prudentibus    prudentibus   prudentibus


Τετάρτη 5 Ιουνίου 2013

Aγαπημένοι μου αναγνώστες μαθητές και μαθήτριες όλων των ηλικιών
Καλημέρα
Σήμερα Δευτέρα  3 Ιουνίου 2013 είναι η αρχή της πρώτης εβδομάδας του πρώτου καλοκαιρινού μήνα του Ιουνίου. Καλή Εβδομάδα  και Καλό Μήνα.
Σήμερα συνεχίζουμε το μάθημα μας της Λατινικής Γραμματικής,που είναι τα
                                 Ε π ί θ ε τ α- a d i e c t i v a
Τα επίθετα τα adiectiva,όπως και στην  Αρχαία Ελληνική  παρουσιάζονται με τρείς μορφές
1) Είναι τ ρ ι κ α τ ά λ η κ τ α
π.χ. altus-alta-altum=o υψηλός-η υψηλή-το υψηλό
celer-celeris-celere=o ταχύς-η ταχεία- το ταχύ
2) Είναι δ ι κ α τ ά λ η κ τ α
π.χ. fortis-fortis-forte=o δυνατός-η δυνατή-το δυνατό
3) Είναι μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α
π.χ. felix=ο ευτυχισμένος-η ευτυχισμένη-το ευτυχισμένο.
Είναι αναγκαίο,να πούμε
ότι τα  τ ρ ι κ α τ ά λ η κ τ α  και στα τρία γένη  έχουν  διαφορετικές καταλήξεις
 αρσενικό γένος: masculinum:   alt-us
θηλυκό γένος  femininum:  al-ta
ουδέτερο γένος neutrum: alt-um.
τα  δ ι κ α τ ά λ η κ τ α   έχουν  όμοιeς καταλήξεις στο αρσενικό γένος και στο θηλυκό, διαφέρουν οι καταλήξεις στο ουδέτερο γένος.
αρσενικό γένος: fort-is
θηλυκό γένος: fort-is
ουδέτερο γένος: fort-e
τα  μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α  έχουν τις ίδιες καταλήξεις και στα τρία γένη
το επίθετο  felix είναι το ίδιο και στα τρία γένη
αρσενικό-θηλυκό-ουδέτερο
felix= ο ευτυχισμένος-η ευτυχισμένη-το ευτυχισμένο
Ας ιδούμε τώρα πώς κλίνονται
 1) Τα  τ ρ ι κ α τ ά λ η κ τ α  είναι
a) δ ε υ τ ε ρ ό κ λ ι τ α    ε π ί θ ε τ α .
Στο   α ρ σ ε ν ι κ ό  γένος και στο   ο υ δ έ τ ε ρ ο  κλίνονται  ό π ω ς    τα    ο υ σ ι α σ τ ι κ ά    ο νό μ α τ α  της  β' κ λ ί σ η ς.
Στο  θ η λ υ κ ό  γένος  κλίνονται όπως τα ουσιαστικά ονόματα της α' κ λ ί σ η ς.
long-us = ο μακρός                  liber=o ελεύθερος
long-a=η μακρά                       liber-a= η ελεύθερη
long-um=το μακρό                   liber-um=το ελεύθερο
b)  ε π ί θ ε τ α   τ ρ ι τ ό κ λ ι τ αι
Κ λ ί ν ο ν τ α ι  και  σ τ α  τ ρ ί α  γ έ ν η  όπως τα ο υ σ ι α σ τ ι κ ά   της  γ. κ λ ί σ η ς.
celer= ο ταχύς                          acer= ο οξύς
celeris= η  ταχεία                      acris= η οξεία
celere=το ταχύ                         acre= το οξύ
2) Τα   δ ι κ α τ ά λη κ τ α    ε π ί θ ε τ α   και   τα  μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α   είναι   κ α θ  ο λ ο κ λ η ρ ί α ν   τ ρ ι τ ό κ λ η τ α.
π.χ.   α ρ σ ε ν ι κ ό  γένος    facil-is = o εύκολος         felix= o ευτυχισμένος
θ η λ υ κ ό    γ έ ν ο ς           facil-is= η εύκολη            felix= η ευτυχισμένη
ο υ δ έ τ ε ρ ο   γ έ ν ο ς       facil-e= το εύκολο           felix= το ευτυχισμένο
Δ ι κ α τ ά λ η κ τ α  είναι  όλα τα επίθετα του  σ υ γ κ ρ ι τ ι κ ο ύ     β α θ μ ο ύ.
αρσενικό  γένος   alt-ior= ο ψηλότερος
θηλυκό  γένοσ     alt-ior= η ψηλότερη
ουδέτερο  γένος   alt-ius= το ψηλότερο.

Τα   δ ε υ τ ε ρ ό κ λ ι τ α   ε π ί θ ε τ α  1) με καταλήξεις σε
-us    bon-us = o αγαθός
-a      bon-a = η αγαθή
-um   bon-um = το αγαθό
2) με καταλήξεις σε
αρσενικό  γένος       -er          liber= ελεύθερος            niger= ο μαύρος
θηλυκό    γένος        -era        liber-a= ελεύθερη           nigra= η μαύρη
ουδέτερο  γένος      -erum      liber-um= ελεύθερο        nigr-um = το μαύρο

Ένα επίθετο έχει τις  καταλήξεις  σε
-ur
-ura
-urum
και είναι το μοναδικό
είναι το  satur- satura - saturum = πλήρης

Συνεχίζουμε τώρα με την κλίση των δ ε υ τ ε ρ ό κ λ ι τ ω ν    ε π ι θ έ τ ω ν
Παίρνουμε  ως παράδειγμα  το επίθετο
bonus = αγαθός
                             Singularis
Nominativus     bon-us     bon-a      bon-um
Genetivus         bon-i        bon-ae    bon-i
Dativus             bon-o       bon-ae    bon-o       
Accusativus      bon-um     bon-um   bon-um
Vocativus         bon-e       bon-a      bon-um
Ablativus          bon-o      bon-o      bon-o

                             Pluralis
Nominativus     bon-i             bon-ae         bon-a
Genetivus         bon-orum      bon-arum     bon-orum 
Dativus            bon-is            bon-is          bon-is
Accusativus     bon-os           bon-as         bon-a
Vocativus         bon-i             bon-ae         bon-a
Ablativus          bon-is           bon-is          bon-is

Όμοια με το επίθετο  bonus-bona-bonum  κλίνονται τα επίθετα
malus-mala-malum = κακός-κακή-κακό
magnus-magna-magnum = μεγαλος-μεγάλη-μεγάλο
parv-us
parv-a
parv-um = μικρός
 και άλλα

To επίθετο   liber = ελεύθερος
                           Singularis
                     masculinum       femininum    neutrum
Nominativus    liber                liber-a         liber-um
Genetivus        liber-i              liber-ae       liber-i
Dativus            liber-o            liber-ae       liber-o
Accusativus     liber-um          liber-am      liber-um    
Vocativus        liber                liber-a         liber-um
Ablativus        liber-o             liber-a         liber-o
                             Pluralis
                    masculinum     femininum     neutrum
Nominativus    liber-i           liber-ae         liber-a
Genetivus        liber-orum    liber-arum     liber-orum
Dativus            liber-is         liber-is          liber-is
Accusativus     liber-os        liber-as         liber-a
Vocativus        liber-i           liber-ae         liber-a
Ablativus        liber-is          liber-is          liber-is

Όμοια με το  επίθετο  liber  κλίνονται τα επίθετα
asper  asper-a   asper-um = τραχύς-τραχεία-τραχύ
miser   miser-a   miser-um = άθλιος-αθλία-άθλιο
tener   tener-a    tener-um = τρυφερός-τρυφερή-τρυφερό
Τα σύνθετα που λήγουν σε - fer
όπως  frugifer-frugifera-frugiferum = καρποφόρος
pomifer-pomifera-pomiferum = οπωροφόρος ή λήγουν σε
-ger όπως
armiger-armigera-armigerum = οπλοφόρος  και το μοναδικό σε
 -ur
-ura
-urum
satur-satura-saturum = πλήρης.
Αυτά τα επίθετα έχουν αποβάλλει την κατάληξη  -us και την κατάληξη  -e  στον ενικό αριθμό σε δύο πτώσεις την ονομαστική και την κλητική  του αρσενικού γένους έτσι από το liber-us προήλθε το liber από το miser-us προήλθε το miser και τα λοιπά.


To  επίθετο  niger = μαύρος
                                 Singularis
                       masculinum       femininum    neutrum
Nominativus       niger                migr-a       nigr-um    
Genetivus           nigr-i               nigr-ae      nigr-i
Dativus              nigr-o              nigr-ae      nigr-a
Accusativus       nigr-um            nigr-am     nigr-um
Vocativus           niger                nigr-a        nigr-um   
Ablativus            nigr-o             nigr-a        nigr-o
                                   Pluralis
                       masculinum      femininum      neutrum
Nominativus       nigr-i              nigr-ae          nigr-a
Genetivus           nigr-orum       nigr-arum      nigr-orum
Dativus               nigr-is            nigr-is           nigr-is
Accusativus        nigr-os           nigr-as          nigr-a
Vocativus           nigr-i              nigr-ae          nigr-a
Ablativus           nigr-is             nigr-is           nigr-is

Όπως το επίθετο  niger-nigra-nigrum = ο μαύρος-η μαύρη- το μαύρο   κλίνονται και τα επίθετα
aeger
aegra
aegrum = άρρωστος

creber
cre-bra
cre-brum = πυκνός

pulcher
pul-chra
pul-chrum = ωραίος

ruber
ru-bra
ru-brum = ερυθρός

sacer
sa-cra
sa-crum = ιερός
Και αυτά τα  επίθετα στον ενικό αριθμό στις πτώσεις ονομαστική και κλητική του αρσενικού γένους έχουν αποβάλλει τις καταλήξεις -us και -e .Μετά την αποβολή αυτών των καταλήξεων  ανέπτυξαν ένα βραχύ e μπροστά από τον χαρακτήρα του θέματος r .
Με αποτέλεσμα να προέλθει με αυτό τον τρόπο από  το nigr-us το nigr- και έπειτα  το nig-e-r .
Από το sacr-us  να προέλθει το sacr- και έπειτα το sac-e-r   και τα λοιπά.
Καλό Διάβασμα

Δευτέρα 3 Ιουνίου 2013

Aγαπημένοι μου αναγνώστες μαθητές και μαθήτριες όλων των ηλικιών
Καλημέρα
Σήμερα Δευτέρα  3 Ιουνίου 2013 είναι η αρχή της πρώτης εβδομάδας του πρώτου καλοκαιρινού μήνα του Ιουνίου. Καλή Εβδομάδα  και Καλό Μήνα.
Σήμερα συνεχίζουμε το μάθημα μας της Λατινικής Γραμματικής,που είναι τα
                                 Ε π ί θ ε τ α- a d i e c t i v a
Τα επίθετα τα adiectiva,όπως και στην  Αρχαία Ελληνική  παρουσιάζονται με τρείς μορφές
1) Είναι τ ρ ι κ α τ ά λ η κ τ α
π.χ. altus-alta-altum=o υψηλός-η υψηλή-το υψηλό
celer-celeris-celere=o ταχύς-η αχεία- το ταχύ
2) Είναι δ ι κ α τ ά λ η κ τ α
π.χ. fortis-fortis-forte=o δυνατός-η δυνατή-το δυνατό
3) Είναι μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α
π.χ. felix=ο ευτυχισμένος-η ευτυχισμένη-το ευτυχισμένο.
Είναι αναγκαίο,να πούμε
ότι τα  τ ρ ι κ α τ ά λ η κ τ α  και στα τρία γένη  έχουν  διαφορετικές καταλήξεις
 αρσενικό γένος: masculinum:   alt-us
θηλυκό γένος  femininum:  al-ta
ουδέτερο γένος neutrum: alt-um.
τα  δ ι κ α τ ά λ η κ τ α   έχουν  όμοιeς καταλήξεις στο αρσενικό γένος και στο θηλυκό διαφέρουν οι καταλήξεις στο ουδέτερο γένος.
αρσενικό γένος: fort-is
θηλυκό γένος: fort-is
ουδέτερο γένος: fort-e
τα  μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α  έχουν τις ίδιες καταλήξεις και στα τρία γένη
το επίθετο  felix είναι το ίδιο και στα τρία γένη
αρσενικό-θηλυκό-ουδέτερο
felix= ο ευτυχισμένος-η ευτυχισμένη-το ευτυχισμένο
Ας ιδούμε τώρα πώς κλίνονται
 1) Τα  τ ρ ι κ α τ ά λ η κ τ α  είναι
a) δ ε υ τ ε ρ ό κ λ ι τ α    ε π ί θ ε τ α .
Στο   α ρ σ ε ν ι κ ό  γένος και στο   ο υ δ έ τ ε ρ ο  κλίνονται  ό π ω ς    τα    ο υ σ ι α σ τ ι κ ά    ο νό μ α τ α  της  β' κ λ ί σ η ς.
Στο  θ η λ υ κ ό  γένος  κλίνονται όπως τα ουσιαστικά ονόματα της α' κ λ ί σ η ς.
long-us = ο μακρός                  liber=o ελεύθερος
long-a=η μακρά                       liber-a= η ελεύθερη
long-um=το μακρό                   liber-um=το ελεύθερο
b)  ε π ί θ ε τ α   τ ρ ι τ ό κ λ ι τ αι
Κ λ ί ν ο ν τ α ι  και  σ τ α  τ ρ ί α  γ έ ν η  όπως τα ο υ σ ι α σ τ ι κ ά   της  γ. κ λ ί σ η ς.
celer= ο ταχύς                          acer= ο οξύς
celeris= η  ταχεία                      acris= η οξεία
celere=το ταχύ                         acre= το οξύ
2) Τα   δ ι κ α τ ά λη κ τ α    ε π ί θ ε τ α   και   τα  μ ο ν ο κ α τ ά λ η κ τ α   είναι   κ α θ  ο λ ο κ λ η ρ ί α ν   τ ρ ι τ ό κ λ η τ α.
π.χ.   α ρ σ ε ν ι κ ό  γένος    facil-is = o εύκολος         felix= o ευτυχισμένος
θ η λ υ κ ό    γ έ ν ο ς           facil-is= η εύκολη            felix= η ευτυχισμένη
ο υ δ έ τ ε ρ ο   γ έ ν ο ς       facil-e= το εύκολο           felix= το ευτυχισμένο
Δ ι κ α τ ά λ η κ τ α  είναι  όλα τα επίθετα του  σ υ γ κ ρ ι τ ι κ ο ύ     β α θ μ ο ύ.
αρσενικό  γένος   alt-ior= ο ψηλότερος
θηλυκό  γένοσ     alt-ior= η ψηλότερη
ουδέτερο  γένος   alt-ius= το ψηλότερο.

Τα   δ ε υ τ ε ρ ό κ λ ι τ α   ε π ί θ ε τ α  1) με καταλήξεις σε
-us    bon-us = o αγαθός
-a      bon-a = η αγαθή
-um   bon-um = το αγαθό
2) με καταλήξεις σε
αρσενικό  γένος       -er          liber= ελεύθερος            niger= ο μαύρος
θηλυκό    γένος        -era        liber-a= ελεύθερη           nigra= η μαύρη
ουδέτερο  γένος      -erum      liber-um= ελεύθερο        nigr-um = το μαύρο

Ένα επίθετο έχει κατάληξη σε
-ur
-ura
-urum
και είναι το μοναδικό
είναι το  satur- satura - saturum = πλήρης

Συνεχίζουμε τώρα με την κλίση των δ ε υ τ ε ρ ό κ λ ι τ ω ν    ε π ι θ έ τ ω ν
Παίρνουμε  ως παράδειγμα  το επίθετο
bonus = αγαθός
                             Singularis
Nominativus     bon-us     bon-a      bon-um
Genetivus         bon-i        bon-ae    bon-i
Dativus             bon-o       bon-ae    bon-o       
Accusativus      bon-um     bon-um   bon-um
Vocativus         bon-e       bon-a      bon-um
Ablativus          bon-o      bon-o      bon-o

                             Pluralis
Nominativus     bon-i             bon-ae         bon-a
Genetivus         bon-orum      bon-arum     bon-orum 
Dativus            bon-is            bon-is          bon-is
Accusativus     bon-os           bon-as         bon-a
Vocativus         bon-i             bon-ae         bon-a
Ablativus          bon-is           bon-is          bon-is

Όμοια με το επίθετο  bonus-bona-bonum  κλίνονται τα επίθετα
malus-mala-malum = κακός-κακή-κακό
magnus-magna-magnum = μεγαλος-μεγάλη-μεγάλο
parv-us
parv-a
parv-um = μικρός
 και άλλα

To επίθετο   liber = ελεύθερος
                           Singularis
                     masculinum       femininum    neutrum
Nominativus    liber                liber-a         liber-um
Genetivus        liber-i              liber-ae       liber-i
Dativus            liber-o            liber-ae       liber-o
Accusativus     liber-um          liber-am      liber-um    
Vocativus        liber                liber-a         liber-um
Ablativus        liber-o             liber-a         liber-o
                             Pluralis
                    masculinum     femininum     neutrum
Nominativus    liber-i           liber-ae         liber-a
Genetivus        liber-orum    liber-arum     liber-orum
Dativus            liber-is         liber-is          liber-is
Accusativus     liber-os        liber-as         liber-a
Vocativus        liber-i           liber-ae         liber-a
Ablativus        liber-is          liber-is          liber-is

Όμοια με το  επίθετο  liber  κλίνονται τα επίθετα
asper  asper-a   asper-um = τραχύς-τραχεία-τραχύ
miser   miser-a   miser-um = άθλιος-αθλία-άθλιο
tener   tener-a    tener-um = τρυφερός-τρυφερή-τρυφερό
Τα σύνθετα που λήγουν σε - fer
όπως  frugifer-frugifera-frugiferum = καρποφόρος
pomifer-pomifera-pomiferum = οπωροφόρος ή λήγουν σε
-ger όπως
armiger-armigera-armigerum = οπλοφόρος  και το μοναδικό σε
 -ur
-ura
-urum
satur-satura-saturum = πλήρης.
Αυτά τα επίθετα έχουν αποβάλλει την κατάληξη  -us και την κατάληξη  -e  στον ενικό αριθμό σε δύο πτώσεις την ονομαστική και την κλητική  του αρσενικού γένους έτσι από το liber-us προήλθε το liber από το miser-us προήλθε το miser και τα λοιπά.


To  επίθετο  niger = μαύρος
                                 Singularis
                       masculinum       femininum    neutrum
Nominativus       niger                migr-a       nigr-um    
Genetivus           nigr-i               nigr-ae      nigr-i
Dativus              nigr-o              nigr-ae      nigr-a
Accusativus       nigr-um            nigr-am     nigr-um
Vocativus           niger                nigr-a        nigr-um   
Ablativus            nigr-o             nigr-a        nigr-o
                                   Pluralis
                       masculinum      femininum      neutrum
Nominativus       nigr-i              nigr-ae          nigr-a
Genetivus           nigr-orum       nigr-arum      nigr-orum
Dativus               nigr-is            nigr-is           nigr-is
Accusativus        nigr-os           nigr-as          nigr-a
Vocativus           nigr-i              nigr-ae          nigr-a
Ablativus           nigr-is             nigr-is           nigr-is

Όπως το επίθετο  niger-nigra-nigrum = ο μαύρος-η μαύρη- το μαύρο   κλίνονται και τα επίθετα
aeger
aegra
aegrum = άρρωστος

creber
cre-bra
cre-brum = πυκνός

pulcher
pul-chra
pul-chrum = ωραίος

ruber
ru-bra
ru-brum = ερυθρός

sacer
sa-cra
sa-crum = ιερός
Και αυτά τα  επίθετα στον ενικό αριθμό στις πτώσεις ονομαστική και κλητική του αρσενικού γένους έχουν αποβάλλει τις καταλήξεις -us και -e .Μετά την αποβολή αυτών των καταλήξεων  ανέπτυξαν ένα βραχύ e μπροστά από τον χαρακτήρα του θέματος r .
Με αποτέλεσμα να προέλθει με αυτό τον τρόπο από  το nigr-us το nigr- και έπειτα  το nig-e-r .
Από το sacr-us  να προέλθει το sacr- και έπειτα το sac-e-r   και τα λοιπά.
Καλό Διάβασμα

Κυριακή 2 Ιουνίου 2013

Το Κυριακάτικο  Μυθιστόρημα
Ο Ερρίκος  πήρε αγκαλιά την Helga την οδήγησε στην κρεβατοκάμαρα,την ξάπλωσε στο κρεβάτι κι εκείνη, καθώς ήταν μισοκοιμισμένη  από τις μπύρες  που κατανάλωσε την πήρε αμέσως  ο ύπνος.
 Τακτοποίησε τα σκεπάσματα επάνω της, φίλησε το μάγουλο της και βγήκε από το δωμάτιο κλείνοντας την πόρτα σιγανά μην την ξυπνήσει. Στο σαλόνι βρήκε την Άννα και τον Δημήτρη μπροστά στην τηλεόραση να παρακολουθούν ένα φιλμ.
-Εδώ είστε? δεν πήγατε για ύπνο ακόμα?
-Αναστατωθήκαμε με το μεθύσι της Helga,είπε η Άννα.
-Πώς είναι? ρώτησε ο Δημήτρης.
-Μια χαρά είναι,είπε ο Ερρίκος,κοιμάται.Νίνα, φέρε μας εδώ τα φρούτα  και μια σαμπάνια.
-Ερρίκο,δεν χρειάζεται,είπε ο Δημήτρης.
Όχι! δεν μπορώ  να σας αφήσω χωρίς ποτό μια τέτοια χαρούμενη βραδιά.Πέρασε αρκετή ώρα από την κατανάλωση της μπύρας  και η σαμπάνια είναι ένα ελαφρύ ποτό μετά το φαγητό που  πολύ ταιριάζει με το φρούτο.
Η Νίνα  μετέφερε τα φρούτα στο τραπεζάκι του σαλονιού και ο Τόμας άνοιξε με θόρυβο το φελό. Ο φελός  εκτοξεύθηκε, διέγραψε ένα κύκλο και προσγειώθηκε στο χέρι της Άννας,μέσα στην χούφτα της.  Η Άννα τρόμαξε,σηκώθηκε όρθια, ο Δημήτρης την καθησύχασε  και όλοι γέλασαν χαρούμενοι. Η Νίνα σέρβιρε στα ποτήρια τους την σαμπάνια, ήπιαν στην υγειά τους και στην υγειά της Helga  και της μαμάς της..Το φιλμ στην τηλεόραση τελείωσε και ο Ερρίκος πρότεινε  να έλθουν στο γραφείο του και  μαζί να τακτοποιήσουν τα έγγραφα και τα  πιστοποιητικά,τα βιβλία και τις σημειώσεις,τους τηλεφωνικούς καταλόγους και τα σημειωματάρια τηλεφώνων,που βρίσκόταν πάνω στο γραφείο. Όταν πέρασαν στο γραφείο του Ερρίκου υπήρχε τέτοια ακαταστασία πάνω στο  έπιπλο, που η Άννα άφησε να ξεφύγει μια φωνούλα αποδοκιμασίας.Θεέ μου, τι ακαταστασία! είπε και κίνησε να φύγει.Μη φεύγεις Άννα,είπε ο Ερρίκος.Μη φοβάσαι,έλα να δεις. Σε ένα λεπτό θα   έχουμε τελειώσει και  κάθε πράγμα θα βρίσκεται  στην θέση του.Πιάσε ό,τι σου αρέσει.Αν δεν θέλεις να συγκεντρώσεις τους τηλεφωνικούς καταλόγους,πιάσε αυτούς τους χρωματιστούς φακέλλους,που είναι ελαφρότεροι.Ο Δημήτρης να συγκεντρώσει όλα αυτά τα χαρτιά,είναι έγγραφα και πιστοποιητικά,πάρε Δημήτρη αυτό το συνδετήρα  και πιάσε τα..
-Ερρίκο,αυτός ο συνδετήρας  είναι μικρός, δεν τα καρφιτσώνει  όλα.Ένα μεγαλύτερο,αν υπάρχει.
-Και βέβαια υπάρχει εδώ μέσα στο συρτάρι σε αυτό το διάφανο κουτί.Νάτο!
-Α! ωραία,είπε ο Δημήτρης,τα έπιασα όλα μαζί έτσι δεν πρόκειται ούτε ένα να παραπέσει και να το χάσεις.
-Άννα,συγχαρητήρια,συγκέντρωσες όλα τα χρωματιστά φάκελλα.
-Τι να τα κάνω,κύριε Ερρίκο?.
-Βάλε τα,κορίτσι μου,εδώ πάνω στην βιβλιοθήκη με την βιτρίνα.
-Δημήτρη,δώσε μου τα έγγραφα να τα τοποθετήσω μέσα στην βιβλιοθήκη.
-Εδώ,στην μικρή με την βιτρίνα?
 -Ναι,Δημήτρη μου,στην βιβλιοθήκη με την βιτρίνα.
-Ερρίκο,τα πιστοποιητικά τα έπιασα με τον μικρό συνδετήρα.
-Δημήτρη μου,καλά έπραξες.
-Εγώ παίρνω τα βιβλία μου  τα βάζω στη θέση τους μέσα στη βιβλιοθήκη μου και τα  μπλοκάκια μου με τα τηλέφωνα τα τοποθετώ μέσα στο συρτάρι μου.
-Κύριε Ερρίκο,εδώ βλέπω έχετε πίπες,καπνό,τσιγάρα πεταγμένα πάνω στο γραφείο σας,άλλα μέσα στο κουτί.
-Δεν είναι πεταγμένα,Άννα.Όταν δουλεύω εντατικά  καπνίζω περισσότερο  γι αυτό είναι έξω από το κουτί. Έρχεται και ο Τόμας καμια φορά να μου τακτοποιήσει το γραφείο, παίρνει μια τζούρα κι αυτός.
-Τζούρα? τι λέξη είναι αυτή κύριε Ερρίκο? πρώτη φορά την ακούω,είπε η Άννα,φοβερά εκνευρισμένη
-Μη συγχίζεσαι,Άννα μου,είπε ο Δημήτρης.Είναι αντρική λέξη.
-Άννα,πάρε το λεξικό και ρίξε μια ματιά.
Ο Ερρίκος έδωσε στην Άννα το λεξικό,που το ξεφύλλισε,βρήκε τη λέξη και διάβασε φωναχτά.   Τζούρα  από την  ιταλική λέξη  usura και σημαίνει το κατακάθι υγρού.Το τσιγάρο, κύριε Ερρίκο,  τι σχέση έχει?
-Όπως βλέπεις,Άννα μου, η λέξη είναι πανευρωπαϊκή,τη μεταχειριζόμαστε στη γλώσσα μας και είναι δάνειο από τους ιταλούς.
-Καλά,αλλά το κατακάθι του υγρού τι σχέση μπορεί να έχει με τον καπνό.
-Έλα βρε Αννούλα μου,δεν κατάλαβες? μεταφορικά σημαίνει κάτι το τιποτένιο.
-Κι αυτός που καπνίζει,Δημήτρη μου,μεταφορικά είναι τιποτένιος? Ο κύριος Ερρίκος,ο Τόμας?
-Μην το παίρνεις Άννα μου,στην κυριολεξία.
-Κινδυνεύουμε,Δημήτρη μου,από τις γυναίκες είναι προβοκατόρισσες.Κινδυνεύουμε να μας καταλογίσουν κάτι που δεν είναι και τόσο σημαντικό.
Άννα ο Τόμας καπνίζει στο γραφείο μου,όταν έρχεται να μου το τακτοποιήσει γιατί η Νίνα δεν τον αφήνει να καπνίσει στην κουζίνα. Εγώ καπνίζω,όταν με απασχολεί κάποια δύσκολη υπόθεση,όπως τώρα. με την υπόθεση του πελάτη μου από την Σκωτία.
-Πράγματι,είπε ο Δημήτρης,η υπόθεση με τον πελάτη σου από την Σκωτία
-Πολλή ενδιαφέρουσα υπόθεση,είπε η Άννα.
-Ερρίκο, τι έγινε με τον πελάτη σου από την Σκωτία.πώς εξελλίσσεται η υπόθεση,είπε ο Δημήτρης.

Σάββατο 1 Ιουνίου 2013

Το Ποίημα του Σαββατόβραδου

       Καλοκαιράκι
Θάλασσα λαζοπράσινη
του νου μας  ηρεμία
 και του ματιού ξεκούραση
χαρά, καλοκαιρία.

Το μελτεμάκι φύσηξε
γλυκό αεράκι φέρνει
 το κυματάκι φούσκωσε
ω! τι καϋμός το δέρνει.

Καλοκαιράκι όμορφο
μοναδική εποχή
η θάλασσα,το κύμα σου
ο αέρας,το φεγγάρι,

 όλα σου ταιριάζουνε
του τόπου μας καμάρι.

Θαλασσα  λαζοπράσινη
του νου μας  ηρεμία
και του ματιού ξεκούραση
χαρά,καλοκαιρία.



        ΝΑ ΤΑ ΕΚΑΤΟΣΤΙΣΟΥΝ
Οι έχοντες τα γενέθλια τους τον Ιούνιο